Microsoft vừa đạt thỏa thuận mới với Liên đoàn Giáo viên Mỹ (AFT), trong đó đưa ra hàng loạt yêu cầu về bảo vệ dữ liệu và an toàn khi các công cụ trí tuệ nhân tạo được sử dụng trong trường học. Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều học sinh sử dụng chatbot AI để học tập, tìm kiếm lời khuyên và hỗ trợ cá nhân.
AI đang nhanh chóng trở thành một phần của môi trường giáo dục. Học sinh có thể sử dụng chatbot để giải bài tập, tìm kiếm thông tin hoặc trao đổi về những vấn đề cá nhân. Tuy nhiên, nhiều em có thể không biết dữ liệu được tạo ra trong quá trình tương tác với AI được lưu trữ, xử lý và sử dụng như thế nào.
Điều này đang khiến phụ huynh, giáo viên và các chuyên gia bảo vệ trẻ em đặt ra câu hỏi về quyền riêng tư của học sinh.
Microsoft cam kết không dùng dữ liệu học sinh để huấn luyện AI
Theo thỏa thuận với AFT, Microsoft cam kết không sử dụng dữ liệu của học sinh và giáo viên để huấn luyện các hệ thống AI, ngoại trừ một phạm vi rất hẹp liên quan đến việc bảo vệ an toàn cho học sinh.
Microsoft cũng cho biết dữ liệu thu thập thông qua các công cụ dành cho trường học sẽ không được bán, sử dụng cho mục đích quảng cáo hoặc phục vụ phát triển sản phẩm theo những điều khoản của thỏa thuận.
Một điểm đáng chú ý khác là thỏa thuận hạn chế việc sử dụng những tính năng AI được thiết kế nhằm tạo ra sự phụ thuộc hoặc gắn bó về mặt cảm xúc với học sinh. Các công cụ cũng không được thiết kế để giữ học sinh tương tác lâu hơn mức cần thiết cho nhiệm vụ học tập.
Bên cạnh đó, Microsoft sẽ phải thực hiện các biện pháp kiểm toán và minh bạch, đồng thời cung cấp cho gia đình thông tin dễ hiểu về cách những công cụ AI hoạt động.
Các tiêu chuẩn mới dự kiến được áp dụng từ ngày 1/11/2026 đối với các trường học có hợp đồng với Microsoft. Công ty cũng cho biết muốn mở rộng những tiêu chuẩn này tới các trường học trên toàn nước Mỹ.
New York và Los Angeles đang thận trọng với AI trong trường học
Động thái của Microsoft xuất hiện khi nhiều hệ thống giáo dục lớn tại Mỹ đang xem xét lại cách sử dụng AI.
New York City và Los Angeles, hai hệ thống trường học lớn nhất nước Mỹ, đã công bố kế hoạch tạm dừng hoặc hạn chế việc sử dụng AI trong trường học trong thời gian một năm để đánh giá các vấn đề liên quan đến quyền riêng tư, tính minh bạch và trách nhiệm của các công cụ công nghệ giáo dục.
New York áp dụng chính sách đối với học sinh tiểu học và trung học cơ sở, trong khi Los Angeles mở rộng phạm vi tới cả học sinh trung học.
Hai hệ thống cũng dự kiến kiểm tra các hợp đồng công nghệ giáo dục hiện có và đánh giá cách dữ liệu học sinh được thu thập, sử dụng và bảo vệ.
Google cũng đứng trước câu hỏi về quyền riêng tư
Trong khi Microsoft đưa ra cam kết mới, Google vẫn chưa xác nhận liệu công ty có tham gia một khuôn khổ bảo vệ dữ liệu tương tự hay không.
Google hiện là một trong những nhà cung cấp công nghệ giáo dục lớn tại Mỹ. Tháng 8/2026, công ty bắt đầu mở rộng khả năng sử dụng chatbot Gemini cho nhiều học sinh K-12 thông qua Google Classroom tại những trường cho phép học sinh truy cập các sản phẩm Gemini.
Theo Google, Google Classroom hiện được sử dụng bởi khoảng 150 triệu giáo viên và học sinh trên toàn thế giới.
Việc đưa AI tới nhóm học sinh nhỏ tuổi hơn đã tạo ra nhiều tranh luận về thời điểm thích hợp để trẻ em tiếp cận chatbot AI cũng như cách các trường học cần quản lý dữ liệu của học sinh.
OpenAI và Anthropic cũng đang thảo luận với AFT
Không chỉ Microsoft, AFT cho biết tổ chức này đang trao đổi với OpenAI và Anthropic về những thỏa thuận liên quan đến an toàn và quyền riêng tư trong giáo dục.
OpenAI, công ty phát triển ChatGPT, đánh giá thỏa thuận của Microsoft là một bước quan trọng đối với vấn đề an toàn và quyền riêng tư của AI trong trường học.
Anthropic, công ty đứng sau Claude, cũng cho biết đang hợp tác với AFT nhằm xây dựng những tiêu chuẩn an toàn và bảo vệ dữ liệu cho lĩnh vực giáo dục.
Gánh nặng bảo vệ dữ liệu có thể chuyển sang các công ty công nghệ
Một vấn đề quan trọng được các chuyên gia đặt ra là các trường học thường không có đủ sức mạnh đàm phán với những tập đoàn công nghệ lớn.
Nếu mỗi trường hoặc mỗi học khu phải tự thương lượng các điều khoản bảo mật dữ liệu với từng nhà cung cấp AI, mức độ bảo vệ học sinh có thể khác nhau đáng kể.
Một bộ tiêu chuẩn chung có thể giúp các trường có cơ sở rõ ràng hơn khi ký hợp đồng với các công ty công nghệ.
Đặc biệt, Microsoft cam kết hạn chế việc sử dụng một số loại dữ liệu nhạy cảm, bao gồm thông tin có thể liên quan đến giới tính, chủng tộc, độ tuổi hoặc mã ZIP của học sinh, ngay cả trong trường hợp dữ liệu đã được loại bỏ tên trực tiếp.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng việc loại bỏ thông tin nhận dạng trực tiếp không đồng nghĩa dữ liệu hoàn toàn không thể được liên kết trở lại với một cá nhân. Một số nghiên cứu về dữ liệu ẩn danh cho thấy nhiều thông tin rời rạc vẫn có thể được kết hợp để nhận diện một người trong những trường hợp nhất định.
AI trong giáo dục vẫn còn nhiều câu hỏi chưa có lời giải
Thỏa thuận giữa Microsoft và AFT tập trung mạnh vào quyền riêng tư và an toàn dữ liệu, nhưng nó không giải quyết toàn bộ tranh luận về việc AI có nên được sử dụng rộng rãi trong trường học hay không, học sinh ở độ tuổi nào nên được tiếp cận và AI nên được sử dụng cho những mục đích nào.
Đây cũng là lý do một số hệ thống trường học đang lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn, thay vì chỉ tập trung vào việc kiểm soát dữ liệu.
Trong thời gian tới, vấn đề có thể không chỉ nằm ở việc AI có thể làm được gì cho giáo viên và học sinh, mà còn ở câu hỏi quan trọng hơn: ai kiểm soát dữ liệu học sinh, dữ liệu được sử dụng vào mục đích gì và phụ huynh có quyền biết những gì về quá trình đó?
Khi AI tiếp tục được tích hợp sâu hơn vào phần mềm quản lý lớp học, công cụ học tập và các nền tảng giáo dục, những câu hỏi về quyền riêng tư và trách nhiệm của các công ty công nghệ nhiều khả năng sẽ tiếp tục trở thành chủ đề lớn trong chính sách giáo dục Mỹ.
Xem thêm tin khác
- Bang Florida, (Mỹ) chuẩn bị đưa ra quy định mới về việc sử dụng AI trong các trường đại học
- Hà Tĩnh kiểm tra việc chọn hiệu trưởng trường sau sáp nhập
- Trách nhiệm và đưa ra giải pháp trong việc thiếu sách giáo khoa trong năm học 2026-2027
- Gia Lai: 9 cán bộ cấp xã tại Ia Pa bị xác định không có bằng tốt nghiệp THPT do Sở GD&ĐT cấp
